Amistar w ochronie roślin – jak działa, kiedy go stosować i o czym należy pamiętać?
Choroby grzybowe należą do najczęstszych przyczyn pogorszenia kondycji roślin uprawnych. Mogą prowadzić do przedwczesnego zamierania liści, osłabienia wzrostu, pogorszenia jakości plonów, a w skrajnych przypadkach nawet do utraty znacznej części zbiorów. Szczególnie niebezpieczne są infekcje rozwijające się w warunkach podwyższonej wilgotności, kiedy patogeny szybko rozprzestrzeniają się pomiędzy roślinami. Skuteczna ochrona upraw wymaga nie tylko wyboru odpowiedniego preparatu, ale przede wszystkim rozpoznania zagrożenia i właściwego terminu wykonania zabiegu. Jednym ze środków wykorzystywanych w ochronie roślin jest Amistar, fungicyd oparty na substancji czynnej należącej do grupy strobiluryn. Jego zastosowanie powinno stanowić element przemyślanej strategii ograniczania chorób, a nie zastępować prawidłowej agrotechniki.
Jak działają fungicydy zawierające azoksystrobinę?
Azoksystrobina jest substancją czynną należącą do grupy fungicydów QoI, określanych również jako strobiluryny. Jej działanie polega na hamowaniu procesów oddychania komórkowego patogenów, co zakłóca wytwarzanie energii niezbędnej do ich rozwoju. W rezultacie ograniczona zostaje możliwość kiełkowania zarodników i dalszego rozwoju niektórych organizmów chorobotwórczych.
Preparat Amistar 250 SC zawiera 250 g azoksystrobiny w jednym litrze środka. Substancja ta wykazuje działanie przede wszystkim zapobiegawcze, dlatego największe znaczenie ma zastosowanie jej przed rozwinięciem się silnej infekcji. W zależności od organizmu chorobotwórczego i terminu zabiegu może również ograniczać rozwój infekcji na jej początkowym etapie.
Warto jednak pamiętać, że fungicyd nie regeneruje tkanek, które zostały już zniszczone przez chorobę. Liść pokryty rozległymi nekrozami nie odzyska pierwotnego wyglądu po oprysku. Zadaniem preparatu jest przede wszystkim ograniczenie rozwoju patogenu i ochrona pozostałych, zdrowych części rośliny.
W jakich uprawach wykorzystuje się ochronę fungicydową?
Choroby grzybowe występują zarówno w uprawach rolniczych, jak i ogrodniczych. W zbożach szczególnie istotne są między innymi rdze, septoriozy i brunatna plamistość liści. Uszkodzenie aparatu asymilacyjnego ogranicza fotosyntezę, a tym samym zmniejsza ilość substancji wykorzystywanych do budowania ziarna. Utrzymanie zdrowych liści w kluczowych fazach rozwojowych ma bezpośrednie znaczenie dla potencjału plonowania.
W uprawach rzepaku poważnym zagrożeniem pozostają zgnilizna twardzikowa, czerń krzyżowych i szara pleśń. Choroby te mogą uszkadzać łodygi, łuszczyny oraz inne części roślin, prowadząc do strat ilościowych i jakościowych. Z kolei w warzywnictwie problemy sprawiają między innymi alternarioza, mączniaki, szara pleśń oraz różne rodzaje plamistości liści.
Amistar 250 SC posiada zarejestrowane zastosowania obejmujące określone gatunki roślin rolniczych i warzywnych oraz konkretne choroby. Nie oznacza to jednak, że można używać go przeciwko każdej infekcji w dowolnej uprawie. Dopuszczalne zastosowanie zawsze wynika z aktualnej etykiety konkretnego produktu, która określa również dawkę, termin zabiegu, liczbę aplikacji oraz okres karencji.
Dlaczego termin zabiegu ma tak duże znaczenie?
Rozwój choroby rozpoczyna się często wcześniej, niż pojawią się pierwsze widoczne objawy. Zarodniki mogą kiełkować na powierzchni rośliny, a patogen stopniowo rozwijać się w tkankach. Dopiero po pewnym czasie występują przebarwienia, plamy lub zamieranie fragmentów liści. Oczekiwanie na wyraźne zniszczenie dużej części rośliny może oznaczać utratę najkorzystniejszego momentu ochrony.
Decyzję o zabiegu należy podejmować na podstawie obserwacji plantacji, warunków pogodowych, fazy rozwoju roślin i zagrożenia ze strony konkretnego patogenu. Długotrwałe zwilżenie liści, wysoka wilgotność powietrza czy zagęszczony łan mogą sprzyjać rozwojowi wielu chorób, chociaż wymagania poszczególnych sprawców infekcji są różne.
W przypadku preparatu Amistar szczególnie ważne jest uwzględnienie zapobiegawczego charakteru działania azoksystrobiny. Zabieg wykonany we właściwym terminie może ograniczyć rozwój infekcji, natomiast spóźniona aplikacja nie przywróci utraconej powierzchni asymilacyjnej. Nie należy przy tym traktować każdego okresu deszczowej pogody jako automatycznego wskazania do oprysku.
Odporność patogenów – dlaczego nie należy powtarzać tych samych rozwiązań?
Wielokrotne stosowanie fungicydów o identycznym mechanizmie działania zwiększa presję selekcyjną na populacje patogenów. W praktyce oznacza to, że organizmy mniej wrażliwe na daną substancję mogą stopniowo uzyskiwać przewagę. Zjawisko to prowadzi do rozwoju odporności i spadku skuteczności ochrony chemicznej.
Azoksystrobina należy do grupy 11 według klasyfikacji FRAC. W tej samej grupie znajdują się również inne substancje czynne o zbliżonym mechanizmie działania. Zmiana nazwy handlowej środka nie oznacza więc automatycznie zmiany mechanizmu działania. Przy planowaniu ochrony należy zwracać uwagę na skład preparatów i ich przynależność do odpowiednich grup.
Ograniczanie ryzyka odporności polega między innymi na przestrzeganiu maksymalnej liczby zabiegów, stosowaniu zarejestrowanych dawek oraz odpowiednim doborze środków o odmiennych mechanizmach działania. W niektórych programach ochrony wykorzystuje się również mieszaniny substancji, pod warunkiem że jest to dopuszczalne i uzasadnione. Samodzielne zmniejszanie dawki nie jest właściwą metodą zapobiegania odporności.
Jak połączyć skuteczną ochronę z bezpieczeństwem upraw?
Prawidłowy zabieg fungicydowy zaczyna się jeszcze przed przygotowaniem opryskiwacza. Należy sprawdzić rozpoznanie choroby, dopuszczalne zastosowanie środka i aktualne warunki atmosferyczne. Istotne są również sprawność techniczna opryskiwacza, odpowiednie pokrycie roślin cieczą roboczą i ograniczenie znoszenia oprysku na sąsiednie obszary.
Stosując Amistar, trzeba przestrzegać wszystkich informacji zawartych w aktualnej etykiecie, w tym wymagań dotyczących środków ochrony osobistej, stref ochronnych, bezpieczeństwa środowiska oraz okresów karencji i prewencji, jeśli zostały określone. Szczególnej uwagi wymaga ochrona organizmów wodnych, ponieważ azoksystrobina może stwarzać dla nich poważne zagrożenie.
Nie mniej ważna jest profilaktyka. Płodozmian, właściwa obsada roślin, dobór odmian, usuwanie porażonych resztek i zbilansowane nawożenie pomagają ograniczać warunki sprzyjające chorobom. Fungicyd powinien uzupełniać te działania, kiedy rzeczywiście istnieją przesłanki do jego zastosowania.
Najlepsze efekty daje zatem podejście, w którym ochrona chemiczna jest świadomą decyzją wynikającą z rzeczywistego zagrożenia, a nie rutynowym zabiegiem powtarzanym każdego sezonu według niezmiennego schematu.
